*ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΤΟΥΣ
Θέση της UEF Γαλλίας
Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026
της Chloé Fabre
Ανακοίνωση
Το Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν το Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, και συνέλαβαν τον Πρόεδρό της, Νικολάς Μαδούρο. Η επίθεση αυτή έρχεται έπειτα από μήνες συνεχούς πίεσης εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, που περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, βομβαρδισμούς πολλών πλοίων σε διεθνή ύδατα.
Με αυτήν την ενέργεια, ο Ντόναλντ Τραμπ παραβιάζει κατάφωρα τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος στο άρθρο 2 ορίζει ότι «τα Μέλη του Οργανισμού απέχουν, στις διεθνείς τους σχέσεις, από την απειλή ή τη χρήση βίας, είτε κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους, είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο ασύμβατο με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών».
Σε παλαιότερες εποχές, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιχειρήσει, χωρίς επιτυχία, να εξασφαλίσουν εντολή του ΟΗΕ για να επέμβουν στο Ιράκ. Η παράνομη εκείνη επέμβαση είχε τότε πυροδοτήσει διαδηλώσεις σε πολλές χώρες του κόσμου. Δύο δεκαετίες αργότερα, η αλλαγή καθεστώτος που προκάλεσαν οι ΗΠΑ δεν οδήγησε στην εγκαθίδρυση μιας σταθερής δημοκρατίας, αλλά διατήρησε μια γκρίζα ζώνη, όπου κυριαρχούν τα δίκτυα διακίνησης και οι πολλαπλές επιρροές.
Όσο απεχθείς κι αν είναι ο Νικολάς Μαδούρο και το δικτατορικό του καθεστώς, το πραξικόπημα ισχύος του Ντόναλντ Τραμπ δεν προσφέρει σε καμία περίπτωση στους Βενεζουελάνους τη δυνατότητα να οικοδομήσουν για τη χώρα τους ένα βιώσιμο δημοκρατικό μέλλον. Υπό αυτή την έννοια, η σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη — ακόμη κι αν η νομιμοποίησή του αμφισβητείται σε μεγάλο βαθμό — δεν συνιστά δρόμο προς τη δημοκρατία, αλλά μια αλαζονική αμερικανική επίθεση κατά της κυριαρχίας των λαών. Αυτή η πολιτική της κανονιοφόρου, αντάξια των μεθόδων που χρησιμοποιούνταν τον 19ο και τον 20ό αιώνα, σηματοδοτεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ αναλαμβάνουν συνειδητά να επεκτείνουν τη ζώνη επιρροής τους μέσω της βίας, με επιστροφή στο επικίνδυνο δόγμα Μονρόε.
Ενώ είναι αποκλειστικά δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να αποφασίσει νόμιμα για το μέλλον του, οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα έως ότου ολοκληρωθεί μια μετάβαση σύμφωνη με τα δικά τους συμφέροντα, εγκαθιστώντας στο μεταξύ τις πετρελαϊκές τους εταιρείες. Αυτή η πρώτη εφαρμογή της Νέας Αμερικανικής Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας επιβεβαιώνει τη βούληση των Ηνωμένων Πολιτειών να εδραιωθούν μακροπρόθεσμα σε μια λογική αρπακτικής συμπεριφοράς απέναντι στα υπόλοιπα κράτη της ζώνης επιρροής τους, εις βάρος του πολυμερούς συστήματος και του διεθνούς δικαίου. Το διεθνές σύστημα σύγκρουσης αυτοκρατοριών που προωθείται από τους Αμερικανούς, Κινέζους και Ρώσους αυταρχικούς ηγέτες θα οδηγήσει, στην καλύτερη περίπτωση, στην υποδούλωση και, στη χειρότερη, στην αμοιβαία καταστροφή.
Και, όπως πάντα, θα είναι οι λαοί που θα πληρώσουν με την ελευθερία και τη ζωή τους το τίμημα της βούλησης ισχύος λίγων.
Ανάδειξη των εγγενών αντιφάσεων του διεθνούς δικαίου
Βρισκόμαστε πλέον αντιμέτωποι με μια εκρηκτική κατάσταση, όπου αρκετά κράτη-μέλη — και μάλιστα από τα πλέον ισχυρά — του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν σέβονται το διεθνές δίκαιο πάνω στο οποίο εδράζεται ο ίδιος ο Οργανισμός.
Υπό το φως των γεγονότων στη Βενεζουέλα, ποια μοίρα επιφυλάσσει η διοίκηση Τραμπ στη Γροιλανδία, στην Κούβα ή ακόμη και στον Καναδά; Μια τέτοια επίθεση δεν μπορεί παρά να ενισχύσει τον Πούτιν στη παράνομη εισβολή του στην Ουκρανία, που ξεκίνησε πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια, και στη πολεμική του στάση απέναντι στην Ευρώπη· όπως επίσης και τον Σι Τζινπίνγκ στις βλέψεις του έναντι της Ταϊβάν.
Πώς είναι δυνατόν να διατηρηθεί και να διασφαλιστεί ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, όταν τα ίδια τα κράτη που έχουν αναλάβει τον ρόλο του διαιτητή δεν το σέβονται;
Όπως είχε εξηγήσει η Monique Chemillier-Gendreau σε διάλεξη για την UEF Γαλλίας το 2024 [1], το διεθνές δίκαιο το διαπερνά μια οντολογική αντίφαση: ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών και το σύστημα που οικοδομήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα αποτελούν μια μείζονα πρόοδο για τον τερματισμό της διεθνούς αναρχίας που χαρακτήριζε τις σχέσεις μεταξύ των κρατών. Ωστόσο, ο Χάρτης διατηρεί την αναγνώριση της αρχής της κρατικής κυριαρχίας, μιας κυριαρχίας που δεν νοείται ως δυνατόν να είναι κοινή ή επιμερισμένη.
Ήρθε η ώρα να μεταρρυθμιστεί το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο, εξαιτίας αποφάσεων αυταρχικών ηγετών να παρακάμψουν το διεθνές δίκαιο, αδυνατεί πλέον να διαφυλάξει την ειρήνη και να εγγυηθεί την ασφάλεια των πληθυσμών. Για τον λόγο αυτό, καλούμε να ανατεθεί η διεθνής αστυνομική εξουσία στα Ηνωμένα Έθνη, ως έκφραση της βούλησης των λαών μέσω δημοκρατικά εκλεγμένων εκπροσώπων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την κατάργηση του Συμβουλίου Ασφαλείας — του οποίου η παραλογικότητα και τα αδιέξοδα είναι σήμερα προφανή — και με τη δημιουργία ενός Παγκόσμιου Κοινοβουλίου που θα εκπροσωπεί τους λαούς, δίπλα στη Γενική Συνέλευση που εκπροσωπεί τα κράτη.
Διατήρηση της απαίτησης για σεβασμό του διεθνούς δικαίου και καταδίκη της παραβίασής του
Τα κράτη που είναι προσηλωμένα στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των αξιών που το θεμελιώνουν οφείλουν να καταδικάσουν απερίφραστα αυτές τις αμερικανικές επιθέσεις και να κινητοποιήσουν τους μηχανισμούς του ΟΗΕ για την προστασία των αμάχων πληθυσμών στη Βενεζουέλα και για τη διασφάλιση του δικαιώματός τους στην αυτοδιάθεση. Η αδυναμία της αντίδρασης των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Kaja Kallas και Ursula von der Leyen) δεν βρίσκεται στο ύψος της επίθεσης κατά των εγγυήσεων ειρήνης και ασφάλειας που συμβάλαμε να οικοδομηθούν μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η ΕΕ, εφόσον δεν θεωρεί τον εαυτό της υποτελή, οφείλει πλέον να καταδικάσει ξεκάθαρα την «ειδική επιχείρηση» του Τραμπ. Απέναντι στους ιμπεριαλισμούς, πρέπει επειγόντως να θέσει τέλος στις στρατηγικές της εξαρτήσεις και να διακηρύξει την ανεξαρτησία της.
Δείτε το κείμενο στα γαλλικά ΕΔΩ