*ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΤΟΥΣ
Γροιλανδία: δοκιμασία της ωριμότητας της Ευρώπης ως πολιτικής ένωσης
Η παρούσα Δήλωση δημοσιεύθηκε ως άρθρο γνώμης στο EU Observer με τίτλο:
«Η υπόθεση υπέρ της εγκαθίδρυσης ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία»
Η Ένωση Ευρωπαίων Φεντεραλιστών (Union of European Federalists – UEF) εκφράζει τη βαθιά της ανησυχία για δηλώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που αμφισβητούν το καθεστώς της Γροιλανδίας και την κυριαρχία του Βασιλείου της Δανίας. Οι δηλώσεις αυτές έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση στρατηγικής ασάφειας που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια της Ευρώπης και την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πολιτικού και αμυντικού δρώντα.
Η Γροιλανδία δεν αποτελεί περιφερειακό ή απομακρυσμένο ζήτημα. Είναι αναπόσπαστο τμήμα του εδάφους κράτους-μέλους της ΕΕ και οι κάτοικοί της είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οποιαδήποτε απόπειρα μεταβολής του καθεστώτος της μέσω πίεσης, εξαναγκασμού ή χρήσης βίας θα συνιστούσε επίθεση κατά κράτους-μέλους και κατά της ίδιας της συνταγματικής τάξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
1. Μια ευρωπαϊκή ευθύνη
Η UEF υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια οποιουδήποτε τμήματος κράτους-μέλους αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αποδέχεται «γκρίζες ζώνες» σε ζητήματα κυριαρχίας. Η στρατηγική ασάφεια αποδυναμώνει την αποτροπή και ενθαρρύνει τον εξαναγκασμό. Η σαφήνεια, η ενότητα και η πολιτική αποφασιστικότητα είναι, συνεπώς, απολύτως αναγκαίες.
Η UEF καλεί στη δημιουργία, κατόπιν αιτήματος της Δανίας, μιας περιορισμένης και πολυεθνικής ευρωπαϊκής αποτρεπτικής παρουσίας στη Γροιλανδία. Μια τέτοια παρουσία δεν θα στρέφεται κατά οποιουδήποτε συμμάχου, ούτε θα συνεπάγεται τη στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής. Σκοπός της θα είναι αποκλειστικά η ενίσχυση της αποτροπής, η διεθνοποίηση της ασφάλειας της Γροιλανδίας, η αύξηση του πολιτικού κόστους κάθε εχθρικής ενέργειας και η έμπρακτη επίδειξη της ετοιμότητας της Ευρώπης να υπερασπιστεί τα κράτη-μέλη της. Παράλληλα, θα μπορούσε να αποτελέσει την ευκαιρία για τη διεξαγωγή στρατιωτικής άσκησης της Ευρωπαϊκής Ικανότητας Ταχείας Ανάπτυξης (European Union Rapid Deployment Capacity) στη Γροιλανδία, η οποία έχει ήδη πραγματοποιήσει τρεις ασκήσεις στην ηπειρωτική Ευρώπη και τέθηκε σε επιχειρησιακή λειτουργία πέρυσι.
2. Ενίσχυση της αξιοπιστίας της αμοιβαίας συνδρομής
Η UEF υπογραμμίζει τη σημασία του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θεσπίζει δεσμευτική υποχρέωση παροχής βοήθειας και συνδρομής μεταξύ των κρατών-μελών σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης.
Η UEF προτείνει στη Δανία να καταστήσει σαφές εκ των προτέρων ότι οποιαδήποτε ένοπλη επίθεση κατά της Γροιλανδίας θα την οδηγήσει στο αίτημα ενεργοποίησης του Άρθρου 42.7 ΣΕΕ. Μια τέτοια προληπτική δήλωση θα ενίσχυε την αποτροπή, αίροντας κάθε αβεβαιότητα και επιβεβαιώνοντας ότι επίθεση κατά της Γροιλανδίας θα ενεργοποιούσε αυτομάτως ευρωπαϊκή αντίδραση.
3. Επανένταξη της Γροιλανδίας στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη
Τα μέτρα ασφαλείας από μόνα τους ενδέχεται να μην επαρκούν. Η μακροπρόθεσμη προστασία της Γροιλανδίας απαιτεί ισχυρότερη θεσμική και πολιτική αγκύρωσή της στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η UEF στηρίζει την έναρξη μιας πολιτικής διαδικασίας που θα επιτρέψει στη Γροιλανδία, εφόσον το αποφασίσει δημοκρατικά, να επιδιώξει αλλαγή καθεστώτος και να καταστεί Εξόχως Απομακρυσμένη Περιφέρεια (Outermost Region) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα συνεπαγόταν την πλήρη ένταξή της στην έννομη τάξη της Ένωσης, με τις προσαρμογές που προβλέπονται από τις Συνθήκες.
Μια τέτοια διαδικασία θα απαιτούσε τη συναίνεση του λαού της Γροιλανδίας και αναθεώρηση των Συνθηκών. Ωστόσο, θα έστελνε ένα απολύτως σαφές μήνυμα: η Γροιλανδία αποτελεί πλήρες μέλος της πολιτικής κοινότητας της Ευρώπης και του συνταγματικού της χώρου.
4. Η Δανία στον πυρήνα της Ευρώπης
Η Δανία έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα καταργώντας το opt-out στον τομέα της άμυνας. Παραμένουν, ωστόσο, δύο εκκρεμότητες. Η UEF καλεί τη Δανία να δεσμευθεί στην ένταξη στη ζώνη του ευρώ και να παραιτηθεί από το εναπομείναν opt-out στους τομείς της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων. Η πλήρης συμμετοχή σε αυτούς τους τομείς θα ενίσχυε τον ρόλο της Δανίας στον πυρήνα της ευρωπαϊκής λήψης αποφάσεων και θα ενδυνάμωνε τη συλλογική ασφάλεια και συνοχή. Τα βήματα αυτά δεν θα πρέπει να εκληφθούν ως παραχωρήσεις ή προϋποθέσεις ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αλλά ως στρατηγικές επενδύσεις στην ενότητα και την ανθεκτικότητα της ΕΕ.
5. Ένα αποφασιστικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Η UEF καλεί τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συγκαλέσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής αφιερωμένη στην κατάσταση στη Γροιλανδία και στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αυτό θα πρέπει:
- να εκφράσει πλήρη πολιτική στήριξη προς τη Δανία,
- να επιβεβαιώσει την ετοιμότητα παροχής αμοιβαίας συνδρομής βάσει του Άρθρου 42.7 ΣΕΕ, εφόσον ζητηθεί,
- και να δρομολογήσει συγκεκριμένα βήματα για την εφαρμογή του Άρθρου 42.2 ΣΕΕ, με στόχο την οικοδόμηση μιας γνήσιας κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, η οποία θα συνοδευτεί από πολιτική ομοσπονδοποίηση μέσω της διαδικασίας αναθεώρησης του Άρθρου 48 ΣΕΕ.
Συμπέρασμα
Η κατάσταση που διαμορφώνεται γύρω από τη Γροιλανδία αποτελεί δοκιμασία της ωριμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πολιτικής ένωσης. Μια ευρωπαϊκή αποτρεπτική παρουσία, μια αξιόπιστη δέσμευση αμοιβαίας συνδρομής, η επανένταξη της Γροιλανδίας στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη, η πλήρης συμμετοχή της Δανίας στην Ένωση και μια ανανεωμένη ώθηση προς την κοινή άμυνα και την πολιτική ενοποίηση συνθέτουν μια συνεκτική και αναγκαία απάντηση.
Η UEF καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη-μέλη να ενεργήσουν αναλόγως. Η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει τα κράτη-μέλη της, το έδαφός της και τη συνταγματική της τάξη — χωρίς ασάφειες και χωρίς καθυστέρηση.
Βρυξέλλες, 9 Ιανουαρίου 2026
Domènec Ruiz Devesa
Πρόεδρος της UEF και Ευρωβουλευτής 2019–2024
Mathilde Baudouin
Γενική Γραμματέας της UEF
Κοινοποιήστε αυτή τη Δήλωση: LINK HERE